In deze nieuwsbrief

• Netwerkdag Grensverleggend Vernieuwen 2006: ‘Beweging Borgen’
• Dag van de Toekomst succesvol
• Singelgolf gepresenteerd op conferentie van Utrechtse Milieufederatie
• Happy Shrimp Farm geopend
• InnovatieNetwerk voorbeeld genoemd door Europese Commissie
• Nieuwe Dorpen in een nieuw jasje
• Innovatie in de recreatie
• Tuinenrijk in Tubbergen
• Tuinbouw concurreert met de energiebedrijven
• Agrocentrum Amsterdam: het ultieme agropark in de praktijk?
• Mariene Parken stapjes verder
• Energy Dairy: rapport en vervolgprojecten
• Smaaklessen voor VMBO’s voorlopig stopgezet
• Zilte ProefTuin op zoek naar locaties
• Rijke ideeënoogst eerste bijeenkomst Innovatiekring Gezonde Samenleving

Netwerkdag Grensverleggend Vernieuwen 2006: 'Beweging Borgen'

Op 17 november aanstaande is er weer een netwerkdag Grensverleggend Vernieuwen. Dit jaar werken vele partijen samen met InnovatieNetwerk om deze dag tot een succes te maken, zoals het Competentiecentrum Transities, TransForum Agro & Groen, Leven met Water, de Energietransitie, Transitie Biodiversiteit, PSIBouw, Wegen naar de Toekomst, TNO en KSI.
Actuele vragen bij deze organisaties zijn: ‘Hoe zorg je voor dynamiek op korte termijn en stuur je tegelijkertijd vanuit je lange termijn visie?’, ‘Hoe richt je je experiment zó in, dat het vernieuwende niet verloren gaat nadat het experiment stopt?’. En: ‘hoe kun je ervoor zorgen dat vernieuwingen dóórgaan (in bijvoorbeeld beleid en in bestaande instituties)?’
Deze vragen worden door de deelnemers zelf beantwoord tijdens de dag ‘Beweging Borgen’. Het doel van de dag is om gezamenlijk dergelijke thema’s uit te diepen en van elkaar te leren.
Meer informatie: Gertjan Fonk (06-48131100), of bekijk de website van het Competentiecentrum Transities: http://www.senternovem.nl/Competentiecentrum_transities/Netwerkdag

Dag van de Toekomst succesvol

De tweede Dag van de Toekomst op 2 oktober jl., georganiseerd door het ministerie van LNV, TransForum Agro & Groen en InnovatieNetwerk, is succesvol verlopen. Meer dan 500 deelnemers, overwegend ondernemers, hebben kennis en ervaring uitgewisseld aan de hand van innovatieve projecten, workshops, rondetafeldiscussies en speeddating sessies. Er zijn 9 vouchers van elk € 10.000,-- uitgereikt voor ondersteuning bij de verdere ontwikkeling van innovatieve ideeën.
Meer informatie: Jan de Wilt (06-48131103), of bekijk de website van de Dag van de Toekomst: http://www.dagvandetoekomst.nl/

Singelgolf gepresenteerd op conferentie van Utrechtse Milieufederatie

Het concept singelgolf koppelt agrarische activiteiten aan een kapitaalkrachtige functie: golf. Daarnaast is het concept gericht op de versterking van natuur en landschap en op het openbreken van het platteland voor recreatieve doelen. Het concept is voor het eerst gepresenteerd tijdens een conferentie van de Utrechtse Milieufederatie op 28 september jl. Zo’n 170 deelnemers van allerlei pluimage woonden de conferentie bij. Er werd positief gereageerd op de koppeling tussen landbouw en golf. Inmiddels is vanuit 7 gebieden belangstelling getoond voor een mogelijke pilot.
Meer informatie: Ger Vos (06-48131139) of Paul van Bree (070-3785571).

Happy Shrimp Farm geopend

Op 2 september jl. is tijdens de Rotterdamse Havendagen door minister Veerman de Happy Shrimp Farm geopend. Dit is de eerste garnalenfarm in Europa waar reuzengamba’s worden gekweekt. Het bedrijf maakt gebruik van restwarmte van E.on. Het idee is gebaseerd op de principes van Agroparken, een concept van InnovatieNetwerk. De Happy Shrimp Farm bevindt zich in de duinen van de Maasvlakte. InnovatieNetwerk kreeg van de garnalenondernemers veel lof voor de rol die het heeft gespeeld in de initiatieffase, toen nog vrijwel niemand in dit idee geloofde. Tijdens deze bijeenkomst overhandigde Gilbert Curtessi, de Happy Shrimp Farm-ondernemer, het InnovatieNetwerkrapport ‘Breekwater’ aan minister Veerman. Dit rapport biedt een doorkijkje in de toekomst: een uitgebreid Aquacultuurcluster op de grens van de eerste en tweede Maasvlakte.
Meer informatie: Jan de Wilt (06-48131103).

InnovatieNetwerk voorbeeld genoemd door Europese Commissie

Ger Vos en Hans Rutten hebben een bezoek gebracht aan de Europese commissie. Ze spraken met mensen van de directoraten Landbouw & Plattelandsontwikkeling, en Ondernemingen & Industrie. Zij vonden de activiteiten van InnovatieNetwerk een mooi voorbeeld voor clusterinnovatie, vooral in relatie tot de tuinbouw. Het directoraat Ondernemingen & Industrie heeft InnovatieNetwerk gevraagd zich te presenteren op een grote conferentie van de Commissie in Valencia in november aanstaande. InnovatieNetwerk heeft toegezegd dat te doen.
Meer informatie: Ger Vos (06-48131139) of Hans Rutten (06-48131217).

Nieuwe Dorpen in een nieuw jasje

De Academie van Bouwkunst in Groningen heeft een publicatie uitgebracht over Nieuwe Dorpen in Dantumadeel. De publicatie is de weerslag van het werk dat studenten van de Academie voor Bouwkunst hebben verricht in het kader van hun studie. De publicatie biedt interessant nieuw materiaal over het concept Nieuwe Dorpen, waarbij uitgegaan wordt van het idee dat bouwen/wonen in het landelijke gebied de kwaliteit van het landelijke gebied kan verhogen. Zij hebben diverse nieuwe ontwerpen gemaakt over hoe een nieuw dorp architectonisch in te passen is in het landschap. U kunt de publicatie opvragen via het secretariaat van InnovatieNetwerk, per email of telefonisch: 070-3785954.
Meer informatie: Nico Beun (06-48131099).

Innovatie in de recreatie

Op initiatief van Hans Hillebrand heeft een aantal recreatieondernemers een ‘manifest van Hattem’ vastgesteld. Dit is een verklaring waarin zij aangeven samen aan innovatie in de recreatiesector te gaan werken. Er komt een zogenaamde InnovatieFaciliteit Recreatie, aangestuurd door de ondernemers. Cees Slager van de Molecatengroep wordt voorlopig voorzitter. Het doel van InnovatieNetwerk is om recreatieondernemers te prikkelen tot investeringen in de kwaliteit van hun omgeving, zodat de sector zelf, maar ook de natuur, hiervan profiteert. Het hele traject is gestart op verzoek van Directeur-Generaal André van der Zande van het ministerie van LNV.
Meer informatie: Hans Hillebrand (06-48131101).

Tuinenrijk in Tubbergen

Tuinenrijk beoogt twee schijnbaar onverenigbare ontwikkelingen te combineren: landschapsontwikkeling en schaalvergroting voor boerenbedrijven. In Tubbergen (Twente) is sprake van drie pilotprojecten van het concept Tuinenrijk. Tussenresultaten zijn onlangs gepresenteerd aan een wethouder uit Tubbergen en een gedeputeerde uit Overijssel. Zij gaven aan verdere uitwerking van de projecten bestuurlijk te willen ondersteunen.
Meer informatie: Nico Beun (06-48131099) of Paul van Bree (070-3785571).

Tuinbouw concurreert met de energiebedrijven

De gemeente Waddinxveen heeft de Stichting Glastuinbouw Zuidplaspolder uitgenodigd om in te schrijven op de warmtevoorziening van de Triangel, een nieuwbouwwijk met 2.750 woningen. Verschillende tuinders in de regio kunnen daaraan warmte gaan leveren. De tuinbouw gaat hiertoe samenwerken met een partner die de benodigde infrastructuur naar de woningen gaat aanleggen. InnovatieNetwerk staat aan de wieg van deze ontwikkeling, waarbij tuinders energie gaan leveren aan de nabije omgeving.
Meer informatie: Peter Oei (06-51542882).

Agrocentrum Amsterdam: het ultieme agropark in de praktijk?

In Amsterdam is het Amsterdams Havenbedrijf de afgelopen jaren bezig geweest om via een brede discussie draagvlak te creëren voor een Agrocentrum met enkele honderdduizenden varkens. Dit initiatief is gebaseerd op het concept Agroparken van InnovatieNetwerk. Begin 2006 is InnovatieNetwerk door de trekker van dit proces, Frans Evers, gevraagd om de regie op zich te nemen. InnovatieNetwerk heeft besloten om via een smal spoor te opereren: het vinden van een locatie en van investeerders. Hiertoe is een trekker uit het bestuurlijke circuit (Henri Meijdam) en één uit het de ondernemershoek (Jos Roemaat) ingeschakeld. Er is een beschikbare locatie van 30 ha in een havengebied gevonden, waarop inmiddels een optie is genomen. Tevens zijn enkele grote varkenshouders bereid gevonden om een bedrijfsplan te ontwikkelen, gebruik makend van tal van studies die de afgelopen jaren mede door InnovatieNetwerk zijn uitgevoerd. Hiermee lijkt een begin van een doorbraak in zicht.
Meer informatie: Jan de Wilt (06-48131103).

Mariene Parken stapjes verder

Het concept Mariene Parken richt zich op meervoudig ruimtegebruik voor aquatische productie, op een duurzame wijze en met mogelijke functiecombinaties.
Begin 2006 heeft InnovatieNetwerk besloten om in het kader van dit concept een aantal opties voor de middellange termijn te verkennen. Daarbij is gekeken naar de mogelijkheden om aan te haken bij de ontwikkeling van windmolenparken op zee en het hergebruik van olie- en gasplatforms bij uitgeputte velden. Uit gesprekken en een ontwerpatelier, waarin bedrijven, NGO’s, overheden en kennisinstellingen deelnamen, kwamen enkele haalbare ontwerpen naar voren.
Eén ervan is visproductie in kooien die aan boorplatforms worden bevestigd. Daaromheen bevindt zich een ring van enkele honderden meters waar algen, wieren en mosselen worden gekweekt. Koppelingen met energieproductie (wind of golf) behoren ook tot de mogelijkheden. Een doorbraak in dit project is het aanbod van een offshore bedrijf om een platform op een leeg gasveld ter beschikking te stellen voor experimenten met dit systeem.
Meer informatie: Jan de Wilt (06-48131103).

Energy Dairy: rapport en vervolgprojecten

Onlangs is het rapport ‘Energy Dairy 2025’ verschenen. Dat rapport schetst een toekomstbeeld van de potenties van de melkveehouderij als energieleverancier. Het rapport is onlangs op de zomerbijeenkomst van de European Dairy Farmers gepresenteerd en bediscussieerd.
De afschaffing van de MEP-subsidie voor duurzame energieproductie heeft het enthousiasme van veel ondernemers echter aanmerkelijk getemperd. Dit vergroot de noodzaak van innovaties die het energetisch en economisch rendement aanzienlijk verhogen.

Twee vervolgprojecten waaraan de alliantie Courage/InnovatieNetwerk werkt winnen hierdoor aan belang. Het eerst project is het in kaart brengen van de mogelijkheden op de energiemarkt en het ontwikkelen van intelligente koppelingen tussen sectoren en systemen om het rendement te vergroten. Dit gebeurt samen met SIGN. Een voorstel voor het uitwerken van een concrete pilot is naar verwachting in november aanstaande gereed.
Het tweede project betreft het verkennen van de mogelijkheden om de door melkveebedrijven opgewekte vernieuwbare energie tot waarde te brengen in de ‘eigen’ zuivelkolom. Het bestuur van Courage beslist binnenkort over de uitvoering van dit project.
Meer informatie: Carel de Vries (06-53578896).

Smaaklessen voor VMBO's voorlopig stopgezet

InnovatieNetwerk beëindigt deze herfst zijn project ZESL, althans voorlopig. ZESL (Leven Lang Lekker Lekker Lang Leven – zes L’llen) beoogt Smaaklessen, zoals nu gegeven op basisscholen, uit te breiden naar het VMBO. Inmiddels zijn er echter voldoende partijen in Nederland die zich hard maken voor vakoverstijgend voedingsonderwijs. De doorbraak in denken over voeding en onderwijs is al een heel eind op weg. We hebben er vertrouwen in, dat dit proces ook zonder onze inzet verder zal gaan.
InnovatieNetwerk werkt(e) samen met het NISB en het Voedingscentrum aan dit concept. Zij gaan nog proberen via ZONMw subsidie te krijgen voor een vakoverstijgend project over gezonde voeding.

Een belangrijke motivatie voor InnovatieNetwerk om vakoverstijgend voedingsonderwijs te initiëren, was dat we de aandacht voor smaak, kwaliteit en herkomst van eten graag in het projectonderwijs zagen opgenomen. Maar we denken dat het begrip ‘Smaaklessen’ nu wel dusdanig op de kaart staat, dat dit onderwerp toch wel een plaats zal krijgen. Ook omdat in Nederland ook buiten het onderwijs de belangstelling voor smaak en kwaliteit groeit.
Meer informatie: Henk Huizing (06-51966359).

Zilte ProefTuin op zoek naar locaties

De verzilting van gronden zal in Nederland onherroepelijk toenemen.
Tot nu toe verzoette men zeearmen of spoelde men boezems door, om deze verzilting tegen te gaan. Steeds meer dringt het besef door dat dit op deze manier niet houdbaar is.
De Nederlandse cultuur is nog niet gewend aan zilte landbouw, noch aan zilte gewassen. InnovatieNetwerk wil grensverleggende vernieuwingen ontwikkelen die uitgaan van het meebewegen met de verzilting. Momenteel verkennen we voor zilte landbouw de markttrends voor de langere termijn. De uitkomsten zijn dit najaar nog bekend.
Daarnaast is de ontwikkeling van een nieuw concept in gang gezet: de Zilte ProefTuin. Dit is een duurzame zilte ontwikkelingsstrategie gebaseerd op een balans tussen landschap, water en economie. In letterlijke en figuurlijke zin is de Zilte ProefTuin een proeftuin. Het is een plek waar op een duurzame en innovatieve wijze wordt geëxperimenteerd met de teelt van zilte gewassen en waar de bezoekers deze ter plaatse kunnen proeven of eten, bijvoorbeeld in een restaurant op locatie.
Het concept Zilte ProefTuin leent zich uitstekend voor diverse vormen van (zilt) waterbeheer, bedrijvigheid en landschapsontwikkeling. Zo valt te denken aan zilte alternatieven voor de traditionele bollenteelt (Fleurs de Mer), vormen van veeteelt waarmee een groeiende markt in Nederland wordt bediend (Halal-landschap), de productie van zilte tuinbouwgewassen in combinatie met natuurontwikkeling en dagtoerisme (Kwelkwekerij) en het opzetten van een wellness-centrum in combinatie met bijvoorbeeld zilte glastuinbouw. Ook zijn op een locatie gerichte combinaties mogelijk met vormen van kustrecreatie of met nieuwe vormen van energiewinning.
InnovatieNetwerk is nu op zoek naar concrete mogelijkheden op locatie.
Meest typerend vanuit het concept zijn locaties aan en langs de kust. Minder voor de hand liggend, maar zeker zo uitdagend, is een ProefTuin in een verziltende polder.
Meer informatie: Charles van Schaik (06-48131218).

Rijke ideeënoogst eerste bijeenkomst Innovatiekring Gezonde Samenleving

De nieuwe, breed samengestelde innovatiekring van het thema Gezonde Samenleving heeft een succesvolle start gemaakt. In de kring zitten mensen uit de gezondheidszorg, het onderwijs, de ontwerpwereld, de architectuur, het cultureel erfgoed, het agrobedrijfsleven, de media en het maatschappelijk werk. De eerste bijeenkomst stond in het teken van ideeën genereren en elkaar leren kennen. De kring genereerde bijna 250 ideeën en condenseerde dit gaandeweg tot 13 (clusters van) ideeën. Het bureau heeft vijf daarvan voor verdere uitwerking in het veld uitgezet. Een daarvan is ‘Gezonde Wijk’: het ontwerpen van een gezonde wijk – van zowel de fysieke inrichting (steen, groen, infrastructuur), als van de diversiteit aan voorzieningen en van de activiteitenpatronen van wijkbewoners.
Meer informatie: Henk Huizing (06-51966359) of Hans Rutten (06-48131217).