Wat heeft Freek de Jonge te maken met een Vanadium Redox Batterij (VRB)? Waarschijnlijk niets. Die VRB was wél de aanleiding voor Carel de Vries van Courage, Jeroen de Veth van JDVEnsys en ondergetekende om af te reizen naar Denemarken.

Vergroot afbeelding

Onze gastheer was Hugh Sharman, directeur van het bedrijf Incoteco. Dit bedrijf is verbonden met het bedrijf VRB Power Systems Inc. in Richmond, Canada. VRB heeft zich toegelegd op de marketing, de verkoop en de productie van systemen die gebruik maken van het gepatenteerde VRB Energy Storage System (“VRB-ESS™”). VRB claimt dat zij op een economisch haalbare manier elektriciteit in stationaire systemen kunnen opslaan en hergebruiken.

De VRB-ESS™ is de sleutel in het concept Fotonenboer. In dit concept proberen we stroom die bij de boer of tuinder aan huis (via zonnecellen, windmolens, e.d.) kan worden opgewekt, op te slaan in de vorm van een elektrolyt: vanadium-ionen opgelost in accuzuur.

Het idee van een VRB werd 30 jaar geleden al in Australië uitgewerkt. En inmiddels zijn er nogal wat patenten om het idee te beschermen en zijn er diverse pogingen geweest om het idee naar de markt te brengen. Maar ondanks dit alles is het moeilijk om in te schatten of het idee in de praktijk ook echt werkt. Daarom waren we er op gebrand om eens een werkende installatie te zien. Die staat bij Risø DTU, het prestigieuze National Laboratory for Sustainable Energy in Roskilde, Denemarken. In juni 2006 kochten zij samen met het Deense Energinet en de Danish Transmission System Operator (TSO) een 15 kW x 8 hr (120kWh) VRB-ESS™ systeem. Het wordt momenteel getest op toepasbaarheid van grootschalige windenergie in verbinding met én in onafhankelijkheid van het Deense elektriciteitsnet. De hele installatie kostte € 100.000.

’s Morgens staan wij met vier Spanjaarden, een Deense coryfee op windmolengebied en een Ierse TSO coryfee op de stoep van Risø. Onze belangrijkste vraag was: werkt het? Het antwoord was een ondubbelzinnig ja! De VRB die we zagen was een toonbeeld van schone elektrochemische technologie met een mooie opzet en met een verwachte levensduur van tien jaar. Het elektrolyt, in deze installatie verdeeld over twee tanks van elk 6500 liter, kan gewoon worden hergebruikt. Het systeem heeft na tien jaar wel een revisie nodig. Bemoedigend.

Vergroot afbeelding

Verdere belangrijke vragen: hoe efficiënt en betrouwbaar is het systeem? Wat zijn de verliezen? Elke conversie van wisselstroom naar gelijkstroom en vice versa kost ongeveer 10 % aan efficiëntie. In ons concept zou je echter een elektriciteitsnet op de boerderij willen bouwen met 12, 24 of liever nog 40 Volt gelijkstroom met zo weinig mogelijk conversies. Dat kan heel goed met een VRB en wat slimme systemen daaromheen. Schepen en vrachtwagens gebruiken ook al lang 24 Volt installaties en dat gaat prima. Daarom willen wij juist een gelijkstroomsysteem bouwen zodat er heel weinig verliezen zullen zijn. Wanneer je dat realiseert kun je met de nodige stroomproductiesystemen volledig autarkisch worden. Technologisch gezien geen probleem volgens Hugh.
Ondertussen zijn we voldoende overtuigd van de mogelijkheden, en dat we een pilot willen uitvoeren. Daarvoor gaan we nu een plan uitwerken. En middelen vergaren. Het déjà-vu gevoel van de Kas als Energiebron komt weer bovendrijven. Uitdagend.

Oh ja, en dan nog die Freek de Jonge. Wanneer je hartje zomer in Kopenhagen bent kun je ´s avonds toch niet om hét toeristisch hoogstandje Nyhavn heen. En daar kom je dan Freek tegen. Onnavolgbaar gekleed….mét rood koffertje. Dag Freek…..hij vond zijn telefoon belangrijker. VRB? Zal hem niets zeggen vermoed ik.