Afgelopen vrijdag kwam de innovatiekring Gezonde Samenleving weer bijeen. Ditmaal op de werklocatie van een van de deelnemers: jeugdzorginstelling Spirit, waar Mariënne Verhoef lid van de raad van bestuur is.
De innovatiekring heeft een specifieke functie: meedenken over de ‘portfolio’ aan concepten van het thema, en ideeën leveren waarmee lopende projecten sterker kunnen worden. Vrijdag boog de kring zich over het concept Gezondheid zonder Grenzen. Maar eerst stond de jeugdzorg centraal. Mariënne en twee van haar collega’s (Sandra Newalsing en Laurent-Jan van den Boogaard)  zetten beknopt uiteen wat volgens hen de belangrijkste kwesties zijn in de jeugdzorg. Wat indruk maakte, op mij althans, was het verschijnsel probleemstapeling: het verhaal van de jongere met problemen op school, voor wie thuis niet veilig is, en die op straat voortdurend ruzie maakt of krijgt – zo’n jongere heeft op alle fronten aandacht nodig, en hoe krijg je dat voor elkaar?
De mensen van Spirit legden drie innovatievragen voor aan de kring. Zoals “Hoe kunnen we de maatschappelijke acceptatie van probleemjongeren verbeteren?” Vaste prik is dat de kring, onder bezielende leiding van Erik op ten Berg, creatief gaat brainstormen. Eerst heel veel ideeën verzamelen, waarbij verkeerde ideeën niet bestaan. Daarna selecteren uit de oogst: welke ideeën spreken het meest aan, welke zijn het meest bijzonder? Ik heb al aardig wat van dit soort sessies meegemaakt en weet dat het een vak is om dit goed te doen. Creatief brainstormen is niet zomaar wat aanrommelen, integendeel. Als je het goed aanpakt levert het heel veel ideeën op, waarvan er één of twee echt de moeite waard zijn om verder uit te werken.
Erik had voor deze bijeenkomst besloten dat we in de brainstorm eerst alléén via beelden ideeën moesten genereren. In de brainstorm rond de innovatievragen van Spirit wist hij de deelnemers zo gek te krijgen om hun associaties en ideeën eerst zélf te tekenen. Woorden waren verboden. In de brainstorm rond Gezondheid zonder Grenzen werkten we met kant-en-klaar beeldmateriaal. Dit ‘beelddenken’ is een krachtige tegenhanger van waar de meeste mensen automatisch mee werken: woorden en logisch redeneren. Om op goede ideeën te komen kan het inderdaad handig zijn om die reflex te onderdrukken, en te erkennen dat woorden tekort kunnen schieten.

Vergroot afbeelding

En het werkte. Mariënne en haar collega’s konden het weekend in met een lijstje bruikbare ideeën, en ook voor Gezondheid zonder Grenzen heeft de kring nuttige suggesties aangedragen. Dat betekent dat de deelnemers hun denkkracht goed hebben kunnen inzetten. En ik was waarschijnlijk niet de enige die naar huis ging met een hoofd vol beelden over wat er speelt in de jeugdzorg.