Schaal en vertrouwen

In de Nederlandse landbouw is schaalvergroting een succesvolle strategie gebleken om te concurreren op binnen- en buitenlandse markten op basis van volume, uniformiteit en kostprijs. Schaalvergroting heeft in alle schakels van de keten (toelevering, primaire productie en verwerking) plaatsgevonden.

De keerzijde van schaalvergroting wordt steeds duidelijker. Schaalvergroting lijkt afbreuk te doen aan het vertrouwen van bepaalde groepen in de samenleving in de wijze waarop voedsel wordt geproduceerd.

Het doel van dit thema is om de schaal van productie en de effecten die dit heeft op het vertrouwen van burgers en consumenten nader te bezien en alternatieven te ontwikkelen voor de huidige dominante trend naar schaalvergroting. Daarbij komen vraagstukken aan de orde als:

• Waar raken schaal en vertrouwen elkaar? Met andere woorden: Op welke wijze beinvloed schaalvergroting in de veehouderij het vertrouwen van mensen in dit systeem?
• Hoe kan een landbouwsysteem eruit zien, dat zijn kracht ontleent aan andere aspecten dan schaalvergroting en zo bijdraagt aan het vertrouwen? Zijn hier principes zoals kristalgroei bruikbaar?
• Welke perspectieven bieden volgens nieuwe principes ontworpen systemen in termen van vertrouwen, effecten op de omgeving, flexibiliteit en veerkracht van deze systemen, de economische vitaliteit?

De aanpak van deze vraagstukken is vooral ontwerpend, en minder analyserend. De gewenste schaalgrootte is daarbij een afgeleide van primaire ontwikkelcriteria zoals vertrouwen, identiteit, nabijheid, beheersbaarheid en flexibiliteit. De ontwerpen van productieketens en -netwerken zouden dus ook een mix van groot- en kleinschalige elementen kunnen opleveren.

Lees meer in de uitgebreide themabeschrijving.